“Verscherpt toezicht”

De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft besloten het VUmc “voor maximaal zes maanden onder verscherpt toezicht te plaatsen”. Wat betekent dat eigenlijk, “verscherpt toezicht”?

Uit het persbericht bij de maatregel blijkt dat de inspectie de komende zes maanden “zowel aangekondigde als onverwachte bezoeken” gaat brengen, “om te toetsen wat de ontwikkelingen zijn”.

De IGZ besloot in 201 27 keer tot verscherpt toezicht (6 keer in 2008, 13 keer in 2009, 11 keer in 2010). De stijging past in de ambitie om “proactiever en minder gedogend” te worden, aldus het Meerjarenbeleidsplan 2012-2015.

Het begrip “verscherpt toezicht” komt niet alleen bij de IGZ voor, maar deze inspectie zet de maatregel wel het meest in. Hierna zijn passages te vinden die laten zien wat verscherpt toezicht is en wanneer de IGZ dit instelt.

IGZ-handhavingskader 2008:

De IGZ ziet verscherpt toezicht, net als een verbeterplan, als een corrigerende maatregel. De categorie van corrigerende maatregelen bevindt zich tussen enerzijds advies en stimulerende maatregelen en anderzijds bestuursrechtelijke, tuchtrechtelijke en strafrechtelijke maatregelen.

“Corrigerende maatregelen: inspecteurs leggen corrigerende maatregelen op als risico’s op niet-verantwoorde zorg (te) hoog zijn en de situatie niet langer kan voortbestaan. Afhankelijk van de mate van afwijking van de norm voor verantwoorde zorg start de inspectie met het eisen van een verbeterplan met uit te voeren activiteiten en een bijbehorend tijdpad. De termijn is onder meer afhankelijk van de mate van risico voor patiënten. Een zwaardere vorm van toezicht is het instellen van verscherpt toezicht. Dat vindt veelal plaats als het verbeterplan tot onvoldoende resultaat leidt en dit verwijtbaar is aan de zorgaanbieder. De inspectie maakt het instellen en opheffen van verscherpt toezicht actief openbaar en informeert er de betrokken bewindspersoon over.”

Handhavingsschema’s 2009

Bij de uitwerking van het handhavingskader maakt de IGZ onderscheid tussen verschillende fases:

1. verzamelen van informatie

2. oordeelsvorming, overreden en overtuigen

3. inzet van wettelijke handhavingsinstrumenten

Verscherpt toezicht wordt toegepast in fase 2:

“Verscherpt toezicht is een intensieve vorm van toezicht in fase twee van gefaseerd toezicht. Dit is geen wettelijk handhavingsinstrument, maar houdt in dat de inspectie vaker toezichtbezoeken aflegt en het besluit tot verscherpt toezicht wordt in overeenstemming met de Wet openbaarheid van Bestuur (Wob) actief openbaar gemaakt. Doel van die openbaarmaking is het informeren van (potentiële) patiënten/cliënten (zie procedure verscherpt toezicht). In fase 3 is sprake van inzet van wettelijke handhavingsinstrumenten.

Over de verhouding tussen fase 2 en 3:

“Verscherpt toezicht gaat veelal vooraf aan handhavingmaatregelen in fase 3 zoals het opleggen van een bestuurlijke boete, het vragen aan de minister van een aanwijzing en/of het opleggen van een bevel. Het instellen van verscherpt toezicht sluit het starten van fase 3 echter niet uit. Het kan soms nodig zijn om naast verscherpt toezicht ook andere handhavingmaatregelen te treffen. De beslissing tot verscherpt toezicht wordt openbaar gemaakt op de site van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (lGZ).”

De bijlage bij het samenwerkingsprotocol OM-IGZ 2009 gaat in op de verhouding met bijvoorbeeld strafrechtelijke maatregelen:

“Verscherpt toezicht () gaat vaak vooraf aan interventies zoals het advies aan de minister tot het geven van een aanwijzing, opleggen van een bevel, opleggen van een bestuurlijke boete en/of de inzet van opsporing, tenzij er een directe noodzaak is het strafrechtelijke traject te volgen.”

Toezichtkader 2011:

In het Toezichtkader van 2011 licht de IGZ toe wanneer zij verscherpt toezicht inzet:

” In het algemeen kan gezegd worden dat de inspectie overgaat tot het instellen van verscherpt toezicht als zij er naast een verhoogd risico voor de patiënt onvoldoende vertrouwen in heeft dat (het bestuur van) de instelling bereid of in staat is om adequate maatregelen te nemen. Als er reden is om te twijfelen aan de acute veiligheid van patiënten/ cliënten, zal de inspectie een bevel geven om bepaalde activiteiten te stoppen of om onmiddellijke verbetering onmiddellijk te realiseren; al dan niet gevolgd door een verzoek aan de Minister om een aanwijzing te geven. Een bevel en verscherpt toezicht kunnen naast elkaar gegeven respectievelijk ingesteld worden. Ook het aanspannen van een tuchtzaak tegen een professional die willens en wetens ‘wegkijkt’ van een disfunctionerende collega kan aan de orde zijn.”

Andere bronnen:

Toezichtvisie voor de IGZ (VWS, 2012).

J.H. Hubben, De IGZ: van stille kracht naar publieke waakhond, uit Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2012 (36) 2, blz. 96 e.v.

Advertenties